-Riječ načelnika
-Vode
-Kroz Drinić
-Jubilej
-Takmičenje
-Lovište
-Lovačka kuća
-Cjenovnik
-Svetinje
-Runolist
-Prašuma "Lom"
-Opšti pregled
-Strategija
-Prvi povratak
-Srnetica
-Seobe
-I svjetski rat
-Antika
STRATEGIJA  
 
 
 

OPŠTINA PETROVAC D R I N I Ć

STRATEGIJA RAZVOJA 2011.-2016. godine
maj 2011.godine

 

UVOD


Opština Petrovac-Drinić želi da ostvari privredni napredak, na savremenom konceptu ekonomskog i društvenog razvoja, koji će zasnivati na evropskim načelima i načelima demokratizacije društva. Zato postoji potreba planiranja i nužnost definisanja razvojnih perspektiva kroz determinisanje strateških ciljeva i prioritetnih projekata koji će voditi njihovom dostizanju.
U funkcionisanju jedne lokalne zajednice, strateški dokumenti predstavljaju temelj i pokretač cjelokupnog razvoja. Ovaj strateški dokument pripremio je posebno formirani opštinski tim za lokalni razvoj, ostvarujući punu saradnju sa načelnikom Dejanom Prošicem. Metodološku, savjetodavnu i ekspertsku pomoć pružili su konsultanti Razvojne agencije EDA iz Banje Luke.
Stvaranje pozitivnog privrednog ambijenta, korišćenje prednosti lokacije i prirodnih potencijala i uključivanje u savremene ekonomske i društvene procese, samo su dio razvojnih perspektiva naše opštine.
U želji da Petrovac-Drinić bude najuspješniji primjer male rubne opštine sa održivim razvojem, gdje se ekonomski razvoj zasniva na tehnološki naprednoj proizvodnji, na bogatoj turističkoj ponudi, dobroj infrastrukturi i očuvanoj životnoj sredini, iskreno se nadamo da ce realizacija Strategije lokalnog razvoja opštine Petrovac-Drinić to i omogućiti.

 

METODOLOGIJA RADA

 

U izradi Strateškog plana razvoja opštine Petrovac-Drinić koristi se MIPRO metodologija participativnog planiranja, , sa sljedećim osnovnim karakteristikama: fazni proces planiranja, uz partnersko učešce javnog, privatnog i nevladinog sektora, fokus na kritična pitanja, izbor jasnih prioriteta djelovanja i razrađen plan implementacije.

Faza 1: Organizacija aktivnosti
Uspostavljene organizacione strukture za izradu Strategije razvoja


Faza 2: Analiza stanja i SWOT analiza
Analizirano je lokalno ekonomsko i socijalno stanje, te najvažniji aspekti okoline u kojoj se opština nalazi radi identifikacije kritičnih pitanja i ključnih konkurentskih prednosti.


Faza 3: Definisanje vizije, strateških i operativnih ciljeva
Usaglašena je dugoročna vizija razvoja u horizontu 2020. godine, iz nje su izvedene najvažnije strateške orijentacije u vidu četiri strateška cilja, koji su dalje razrađeni u vidu vremenski određenih operativnih ciljeva.


Faza 4: Identifikacija i selekcija projekata
U ovoj fazi definisana je lista međusobno usklađenih programa i projekata za realizaciju postavljenih strateških i operativnih ciljeva. Nakon toga, obavlja se prioritetizacija projekata, prema važnosti za ostvarivanje strategije i spremnosti za implementaciju.


Faza 5: Priprema za implementaciju strategije
U ovoj fazi razrađen je generalni plan implementacije strategije i projektni akcioni planovi za prioritetne projekte

 

Sažetak socio-ekonomske analize


Planinsko mjesto

Opština Petrovac je opština Republike Srpske. Nalazi se u zapadnom dijelu Republike Srpske – Krajina. Sama opština je prije rata u Bosni i Hercegovini bila dio opštine Bosanski Petrovac. Teritorija opštine se u najvećoj dužini graniči sa opštinom Bosanski Petrovac, zatim opštinama Ključ, Ribnik, Istočni Drvar i Drvar.
Površina opštine je 145 kilometara kvadratnih odnosno 16 % od predratne opštine Petrovac.
U reljefnom smislu naseljeno mjesto Drinić, koje je centar opštine, sa zapadne strane je otvoreno prema Bosanskom Petrovcu, sa sjeverne strane ograničeno je Srneticom, a sa južne strane Klekovačom, a prema istoku preko Kozila otvara se put prema Potocima (Istočni Drvar) i dalje prema opštini Ribnik.
Na kraju recimo da područje naše opštine pored naseljenog mjesta Drinić, u kojem je sjedište opštine, obuhvata i dio naselja Bunara, Bukovača, Klenovac, Bravski Vaganac i Podsrnetica. Naseljeno mjesto Drinić ima 14 naselja: Gavrići, Savuljevići, Špirići, Kecmanska dolina, Potkosa, Banjci, Spasići, Medenac, Jalići, Gromile, Glavica, Tešići, Centar i Avala. U opštini ne postoje mjesne zajednice.

Poznati po hrabrim ljudima

Kao naselje Petrovac je postojalo još u rimsko doba kao raskrsnica puteva. Na lokalitetu Bukovača nalaze se tragovi rimske nekropole, gdje je otkrivena kasno-antička grobnica i rimski novac, a i miljokaz.

Sve važnije antičke ceste bile su obilježene miljokazima (milliarum ili lapis), kamenim stupcima obla presjeka, promjera do 0,5 m i visine do 2 m, postavljenim u razmacima od 1000 dvostrukih koraka (mille passus), koji tvore jednu rimsku milju (1 r. milja = 1,481 km). Po miljokazima se odredivala udaljenost izmedu dva mjesta na cesti, udaljenost od glavnoga grada provincije ili od Rima.

Za vrijeme drugog svjetskog rata Petrovački kraj je bio antifašisticki . Dvadest troje učesnika NOB-a rođenih na teritoriji Bosanskog Petrovca je odlikovano ordenom narodnog heroja Jugoslavije. Na podrucju Drinića od 1. oktobra 1942. do 27. februara 1943. godine štampao se list „Borba“ . U Drugom svjetskom ratu, u njedrima Klekovače, postojala je centralna partizanska bolnica. Na tom mjestu u Jasikovcu postoji kripta u znak sjećanja na 226 boraca koji su podlegli u bolnici.
Po okončanju drugog svijetskog rata krenulo se u obnovu i može se reći da je standard građana iz godine u godinu rastao i da se sve bolje živjelo , sve do izbijanja ovog posljednjeg rata kada je stanovništvo opštine raseljeno te se po stvaranju uslova za povratak vratilo i počelo ispočetka. Za ovaj protekli period dosta je toga urađeno na stvaranju uslova za normalan život, ali tu ne treba stati. Upravo i ova Strategija je doprinos stvaranju boljih uslova života.


Slaba komunikaciona povezanost

Teritorija opštine Petrovac sa zapada je povezana magistralnim putem Bihać – Jajce – Sarajevo, na Škrakića brdu (2,5 km od Bosanskog Petrovca), asvaltnim putem u dužini od 7 km, koji prolazi kroz naselje Drinić i vodi do lovačke kuće na Velikom vrelu u dužini od 7,5 km. Od Velikog vrela prema jugo – zapadu vodi šumski makadamski put koji u dužini od 15 km izlazi iznad Runića na magistralni put Bosanski Petrovac – Drvar. Istočno od Drinića na oko 3 km je šumsko radilište Kozila, odakle ide makadamski put prema Srnetici (bivša željeznicka stanica i radničko naselje) dalje prema Potocima (naseljeno mjesto opštine Istočni Drvar) i dalje prema istoku i sjevero – istoku prema Vučijoj poljani i opštini Ribnik gdje se veže na magistralni put Bihać – Sarajevo (kod gostione „Kod babe Ruže“) 5 km istočno od Ključa.
Prema sjeveru od zaseoka Gavrići preko planine Srnetice vodi makadamski put koji izlazi u zaseoku Jasenovcu u dužini od 12 km, a oko 15 km istočno od Bosanskog Petrovca, na put Bihać – Sarajevo. Naseljene dijelove opštine povezuju lokalni makadamski putevi u dužini od 10 km.
Najbliža željeznicka stanica je u Ripču, odnosno Bihaću na udaljenosti od 60 – 65 km, a najbliži aerodrom u Banjaluci koji je udaljen 130 km.

Velike migracije

Po izbijanju ratnih sukoba 1992. godine iz Bosanskog Petrovca je otišla većina muslimanskog stanovništva dok su Srbi koji su činili apsolutnu većinu ostali. Međutim i njih je zadesila ista sudbina te su oni 1995. pred sam kraj rata napustili područje opštine. Dejtonskim mirovnim sporazumom od prijeratne jedne nastale su dvije opštine. Nakon stvaranja uslova za povratak stanovništvo se vratilo i danas u obje opštine Srbi čine većinu. Ako uzmemo u obzir podatke iz popisa 1981. i 1991. za naseljeno mjesto Drinić, u kojem je sjedište opštine Petrovac, i podatke iz nezvaničnog popisa 2004. obavljenog u Driniću i podatke dobijene od IDDEEA-e 2010. primjetan je porast broja stanovnika. Ovo stoga što određeni broj stanovnika iz Bosanskog Petrovca radi ostvarivanja različitih prava ima prebivalište na području opštine Petrovac.
Po popisu 1981. u Driniću je živjelo 400 stanovnika, po popisu 1991. 363 stanovnika, po nezvaničnom popisu obavljenom 2004. 1626 stanovnika (376 sa statusom prebivališta i boravišta, a 1250 sa statusom prebivališta) i 2010. po podacima dobijenih od IDDEEA-e 2044 stanovnika.

Danas najveći broj mladih odlazi u potrazi za odgovarajucim školovanjem i poslovnom karijerom. Ima i onih koji dolaze na sezonski rad u ljetnim mjesecima za vrijeme radova u šumi. Postoji i određeni broj ljudi koji se po okončanju posla u većim mjestima i nakon penzionisanja vratio u zavičaj.

Prirodni priraštaj varira

Prirodni priraštaj značajno varira u opštini Drinić. Postoje veće varijacije u broju umrlih i broju rođenih na području opštine Drinić iz godine u godinu. U 2004. i 2007. godini prirodni priraštaj je pozitivan, dok je u ostalim godinama negativan.


Starenje stanovništva

Po podacima IDDEEA-e od ukupnog broja stanovništva opštine Petrovac 115 je maloljetnih lica (60 m, 55 ž) dok je punoljetnih lica 1929 (114 5m, 889 ž). Starosna struktura stanovništva nije na zavidnom nivou jer postoji veliki broj starijih stanovnika. Stalan odlazak mladih ljudi negativno utiče na razvoj lokalne zajednice, samim tim i same opštine a negativne demografske trendove treba pokušati mjenjati populacionom politikom. S tim u vezi treba spomenuti da Opština nema neki vid posebne podrške višečlanim porodicama ali treba se raditi na tom planu kao dio pronatalitetne politike. Zasad Fond dječije zaštite Republike Srpske daje dječiji dodatak za treće i svako naredno dijete. To je samo jedna u nizu aktivnosti koja može doprinijeti demografskom oporavku opštine, a taj oporavak je jedan od važnijih strateških izazova opštine Petrovac.


Nezaposlenost

Ukupan broj zaposlenih na podrucju opštine Drinic je 465 zaposlenih radnika u 2009. godini, uključujuci zaposlene u državnim institucijama kao i u preduzećima i preduzetničkim radnjama koje posluju na području opštine Drinić.

Analiza stanja nezaposlenosti na području opštine Petrovac-Drinić, sprovedena je na osnovu podataka dobijenih sa biroa za zapošljavanje u Driniću. U strukturi nezaposlenih nema lica sa visokom stručnom spremom, dok je najviše nezaposlenih kv radnika. To bi trebalo da ima uticaj na izradu politike opštine prema usmjeravanju mladih ljudi na odabir škole, odnosno zanimanja.

Prijavljeni nezaposleni na evidenciji Zavoda za zapošljavanje uglavnom imaju boravište u opštini Bosanski Petrovac. Razlozi za prijavljivanje na evidenciju opštine Petrovac su ili ostvarenje prava na zdravstvenu zaštitu (trenutno ima oko 2200 stanovnika prijavljenih za tim porodicne medicine) ili mogućnost pronalaska posla u Petrovcu.


Rast plata

Prosječna neto plata u opštini Drinić, iako niža od prosjeka u Republici Srpskoj, je u 2009. godini veća za 18% u odnosu na prosječnu neto platu u 2008. godini.

Savez sindikata Republike Srpske mjesečno prikuplja podatke o sindikalnoj potrošačkoj korpi za četveročlanu porodicu u Republici Srpskoj. Sindikalna potrošačka korpa sadrži prosječne troškove jedne četveročlane porodice u Republici Srpskoj.

U decembru 2009. godine sindikalna potrošacka korpa je iznosila 1.617,08 KM i prosječna plata u Drinicu je pokrivala sa 37.2%. Struktura sindikalne potrošacke korpe pokazuje da je za ishranu četvoročlane porodice bilo potrebno izdvojiti 568 KM ili 94% prosječne neto plate u Driniću. Za sve ostale potrebe domaćinstva (stanovanje, komunalne usluge, održavanje domaćinstva, odjeca i obuca, higijena, prevoz i obrazovanje i kultura) ostaje 6% prosječne neto plate, odnosno 34 KM.


Mnogo prostora za nova preduzeća

Drinić karakteriše relativno mali broj preduzeca, njih 17 (ne računajući javne ustanove). Ako uzmemo u obzir broj stanovnika ove opštine, na 1000 stanovnika ima oko 8 aktivnih preduzeća, što je u rangu prosjeka Republike Srpske i BiH. Međutim, razvijenija područja kao što je Varaždinska županija imaju znatno više preduzeća – Varaždinska županija ima oko 17 preduzeca na 1000 stanovnika, dok Slovenija i Evropska unija imaju znatno više. Ovo nam govori da ekonomska aktivnost u ovoj opštini nije dovoljna i da ima još mnogo prostora za nova preduzeća.

Što se tiče sektorske raspodjele oko 60% od svih preduzeća čine preduzeća iz oblasti prerade drveta (10 preduzeća). Slijedi autoprevoz (2 preduzeća) i ostali sektori (po 1 preduzece).

Prema evidenciji Administrativne službe – Odjeljenja za privredu i finansije opštine Drinić na području opštine registrovano je 7 preduzetnika. Vodeću djelatnost čini ugostiteljstvo, potom iza nje slijedi trgovina. Preduzetničke radnje u Driniću u sebi nose više pečat malih porodicnih firmi koje zapošljavaju manje od 2 radnika, a manje nose obilježja budućih razvojnih subjekata imajući u vidu opremu kojom raspolažu, obrtnim sredstvima koja im stoje na raspolaganju, uslove u kojima obavljaju djelatnost.


Šuma, drvo i trgovina

Ostvareni ukupan prihod lokalne privrede opštine Drinic, u 2009. godini, iznosi oko 28 mil. KM. Ovo iznosi oko 13700 KM po stanovniku i predstavlja mnogo bolji rezultat od prosjeka, pogotovo kad se uporedi sa nekim sličnim opštinama.

Na žalost, kretanje ukupnog prihoda ima silaznu liniju. Tako je ukupan prihod 2008. godine iznosio oko 28 mil. KM, a 2009. godine 25.7 mil. KM što je smanjenje za 8.2%.

Najveće učešće u ukupnom prihodu privrede ima šumarstvo sa 10.4 mil. KM ili 43% učešća, druga je prerada drveta 7.2 mil. KM ili 30% učešća u ukupnom prihodu, a treća je trgovina sa 6.7 mil. KM ili 27% učešća u ukupnom prihodu. Sve ostale privredne aktivnosti su zanemarive.

Ovdje je dobro uporediti i veličinu sektora po broju zaposlenih u 2008. godini. Sektor šumarstva i ovdje ubjedljivo drži prvo mjesto sa 263 zaposlena ili preko 53% od ukupnog broja zaposlenih u privredi. Sljedeći je sektor prerade drveta koji zapošljava 194 radnika ili 39% zaposlenih. Zanimljivo je ovdje primjetiti da ova dva sektora zapošljavaju 92% ljudi koji rade u privredi, i da su to radna mjesta gdje najčešće rade nekvalifikovani i polukvalifikovani radnici i to sa relativno niskim platama. Na trećem mjestu je trgovina. Svi ostali sektori imaju u ovom trenutku zanemariv broj zaposlenih, ali ne bi trebalo zanemariti potencijal za nova radna mjesta kod vecine njih.


Drastičan pad dobiti

Ukupan bilans uspjeha privrede opštine Drinić nam govori da je u 2009. godini ostvarena dobit u ukupnom iznosu od 231 hiljada KM. Ovaj podatak kao i podaci prikazani na sljedećem grafikonu ukazuju na određene probleme i nepovoljnu privrednu situaciju.

Primjetan je drastičan pad dobiti u 2009. godini i to od 65.5% u odnosu na 2008. godinu. Očigledno je da je uticaj ekonomske krize bio izuzetno jak.

Medutim, važno nam je i da vidimo ko stvara dobit, a ko gubitak. Na grafikonu vidimo podatke o ukupnoj dobiti po sektorima.

Za razliku od ukupnog prihoda, sada je trgovina ta gdje se ostvaruje najviše profita i slijedi je šumarstvo. Ovdje je zanimljivo to da je sektor prerade drveta ima najviše gubitaka, mada je on mali u odnosu na ukupne prihode drvoprerade.


Privreda u nepovoljnoj situaciji

Konkurentnost lokalne ekonomije se najbolje vidi kada se uporede stope dobiti cijele lokalne privrede po analiziranim sektorima, prikazane na sljedecem grafikonu. Podaci o stopi dobiti po sektorima nam daju indikaciju u kojim je to sektorima postoji dobra konkurentnost. Za svaki od sektora koji ostvaruju dobit to znači da su preduzeli neke važne korake. To može značiti da su pronašli tržište, tržišne niše i proizvode gdje je moguce ostvariti dobit, da počinju da koriste savremenije tehnologije, da mijenjaju kapitalnu strukturu kroz razne oblike finansiranja, mijenjaju internu organizacionu strukturu, itd. Na prvom mjestu je trgovina (4.1%). Drugo je šumarstvo, a svi ostali sektori su ili na nuli ili u gubicima. To govori u prilog tvrdnji da je privreda u nepovoljnoj situaciji.

Najvažniji industrijski potencijal – šumarstvo i drvoprerada

Šumarstvo i ishodna djelatnost primarne prerade drveta su osnovne i praktično jedine proizvodne privredne djelatnosti na podrucju naše opštine. To ukazuje na
•ogroman značaj koje šumarstvo ima u našoj opštini, kako sa privrednog, tako i sa socio-ekonomskog stanovišta.
•Nerazvijenost privrede koja se oslanja skoro isključivo na prirodna bogatstva, sa malim stepenom učešća finalnog proizvoda. Takode u oči upada nedostatak bilo kog drugog vida proizvodnje
Kao privredna djelatnost šumarstvo spada u grupu primarne proizvodnje, tj. Sakupljanje i proizvodnja sirovine. Oslanja se na šumsko bogatstvo, odnosno šume kao obnovljivi prirodni resurs. Obnovljivost šumskih resursa se ispoljava na dva načina:
•kroz prirodnu obnovu
•kroz prirast stabala i šumskih sastojina

Novi značaj šume dobijaju i kroz koncept „održivog razvoja“. U savremenom šumarstvu kao dio koncepta održivog razvoja postoji pojam trajnosti, koji se može odnositi na proizvodnju drvne mase (vezano za površinu pod šumom), prinos drvne zapremine (vezano za postizanje optimalnog stanja u šumi), te na prihode od šumarstva.

Inače, područje opštine Petrovac-Drinić je najšumovitije (relativna šumovitost) u RS i BiH sa oko 90% teritorije pod šumom. Šumama na podrucju ove opštine gazduje j.p.š. „Šume Republike Srpske“, šumsko gazdinstvo „Oštrelj-Drinić“.


Veliko šumsko bogatstvo

•Površina: Ukupna površina šuma i šumskog zemljišta na podrucju naše opštine iznosi 12 468 ha, od cega se pod šumom nalazi oko 12200 ha, ili 97,8%, a goleti zauzimajuoko 268 ha, ili 2,2%. Od ukupne površine goleti105 ha je nepodesno za pošumljavanje (kamenjari), a ostatak je predviden za postepeno prevodenje u šumu. Što se tice strukture vlasništva 99% je u vlasništvu države, a svega 1% u privatnom vlasništvu.
•Porijeklo S obzirom na dominaciju cetinara (koji nemaju mogucnost vegetativnog razmnožavanja), kao i na intenzivno gazdovanje, apsolutno dominiraju visoke šume, prakticno i nema niskih šuma. Šume sa prirodnom obnovom apsolutno dominiraju sa 12102 ha, ili 99,4%, a kulture zauzimaju svega 80 ha, ili 0,6%.
•Najzastupljenije gazdinske klase u šumama na podrucju naše opštine su visoke šume jele, smrce i bukve i visoke šume jele i bukve, a pored njih tu su još i šume bijelog bora, šume bukve i šumske kulture.
•Sastav u pogledu ucešca pojedinih vrsta u drvnoj zapremini najzastupljenija je jela, a slede je bukva, smrca, plemeniti lišcari, bijeli bor. Cetinari dominiraju sa ucešcem u zapremini oko 60%, u odnosu na lišcare sa 40 %.
•Starost Sastojine sa strukturom bliskoj prebirnoj apsolutno dominiraju u šumskom fondu naše opštine.
•Drvna zapremina ukupna drvna zapremina u šumama na podrucju naše opštine iznosi oko 5 050 000 m3, a naprijed je navedena struktura po vrstama. Prosjecna drvna zapremina (po jedinici površine ) iznosi oko 414 m3/ha, što odgovara teorijski konstruisanom optimalnom stanju.
•Zapreminski prirast Prosjecni periodicni (godišnji) prirast šuma na podrucju naše opštine iznosi oko 120 000 m3, ili oko 10 m3/ha, što odgovara velicini predvidenog godišnjeg sjecivog etata. Procenat prirasta (odnos prirasta i zapremine ) je 2,38 %. Ovi pokazatelji se poredenjem sa optimalnim utvrdenim u šumarskoj struci mogu ocjeniti kao vrlo dobri. Zakljucak je da su šume dosta vitalne i proizvodne te da predstavljaju pouzdanu sirovinsku bazu za dalji rad drvne industrije.
•Podmladivanje se u našim šumama se odvija skoro iskljucivo prirodnim putem, i to vrlo uspješno.


Značaj planskog i stručnog gazdovanja šumom

Kada se sve cinjenice uzmu u obzir dolazimo do sledecih zakljucaka, koji trebaju da budu osnovne smjernice šumarske politike u našoj opštini:
•šuma kao veliko prirodno bogatstvo je bila i mora ostati prioritet u razmatranju svih opcija daljeg razvoja opštine Petrovac-Drinic
•sadašnje stanje u šumama mora se sprovodenjem planskog i strucnog gazdovanja popraviti po svim elementima stanja, te se u tom smislu posebna pažnja mora obratiti prilikom usvajanja š.p.o. za dalji period
•prioritet opštine treba biti i motivisanje mladih ljudi za obrazovanje u smjeru šumarstva (stipendije) kako bi se pružila potrebna strucna osnova za sprovodenje prethodne tacke.
•Prilikom gazdovanja šumama moraju se snažno uzeti u obzir socijalni i ekološki faktori, te s tim u vezi motivisati lokalno stanovništvo da se bavi poslovima na eksploataciji šuma, i primjenjuje ekološki prihvatljivija sredstva, kao što je konjska zaprega.
•Poceti sa iskorištavanjem „sporednih šumskih proizvoda“, kao što su gljive, mahovine, ljekovito bilje, što je takode u vezi sa prethodnom tackom
•Razvijati eko turizam, u formi planinarenja, posjeta prašumi LOM, izgradnjom bungalova na atraktivnim lokacijama, obilježavanjem šetackih i trim staza.
•Povecanje kvaliteta gazdovanja i poslovanja u preduzecu šumarstava adekvatnom alokacijom ljudkih i materijalnih resursa, te sprovodenjem rigorozne kontrole.


Ograničene mogućnosti poljoprivredne proizvodnje

Opština ima ogranicene potencijale za razvoj poljoprivrede (male parcele, nagibi, nadmorska visina, niske investicije). Aktuelni konvencionalni i ekstenzivni pristup poljoprivredi donekle se može poboljšati stavljanjem svih zemljišnih potencijala u fukkciju, kroz obrazovanje proizvodaca u domenu integralne i organske proizvodnje, i razvojem poljoprivredno-preradivackog sektora.

Drugi resurs po znacaju na podrucju opštine Drinic, poslije šuma, je poljoprivredno zemljište i to pete i šeste klase 620 ha i sedme i osme klase 420 ha, te neplodnog zemljišta 544 ha. Smanjenju poljoprivrednog zemljišta pod oranicama dobrim dijelom je doprinijela i migracija stanovništva sa sela u industriju po gradovima. Zato su njive zbog nedostatka radne snage ostale neobradene.

U kategoriji pete i šeste klase nalaze se pašnjaci što pogoduje razvoju stocarstva ove opštine. Oštar nagib parcela predstavlja poseban problem jer ogranicava mogucnost primjene poljoprivedne mehanizacije. Na oranicama vodece kulture su jare žitarice (jecam i zob) a manje površine su zasijane sa jarom i ozimom pšenicom. Iza ovih žitarica dolazi kukuruz tvrdunac. Od ukupno zasijanih površina na podrucju opštine najviše su zastupljene ratarske kulture. Nezasijano zemljište se koristi za proizvodnju sijena.
Vocarsku proizvodnju na ovom podrucju cini uzgoj vocnih stabala svih vrsta koje mogu uspjevati u ovim klimatskim uslovima. Glavne vocne vrste koje su prisutne: šljiva, jabuka, kruška, orah, trešnja, dunja. Dominantna vrsta je šljiva koja je prisutna na citavom podrucju do 850m nadmorske visine. Vocarska prozvodnja u Drinicu ima više ekstenzivan nego intenzivan nacin proizvodnje sa relativno manjim prinosima i ustaljenim periodicnim radanjem. Od ukupnog broja vocnih vrsta i stabala na šljivu otpada 94%, jabuka 2%, kruška 1%, trešnja 1% a ostale 2%.
U posljednjih nekoliko godina na podrucju opštine Petrovac registrovano je 30-tak poljoprivrednih domacinstava.
Pcelarstvo je jedna od grana koja pokazuje potencijale za razvoj. Udruženje pcelara je formirano i aktivno provodi aktivnosti na unapredenju pcelarstva.


Klekovača - Značajne investicije u turizam u najavi

Informacija Vlade RS o ovom projektu glasi: „U novembru 2010. godine Vlada Republike Srpske je dala saglasnost na zaključivanje okvirnog sporazuma o razvoju i izgradnji ski-centra na području planine Klekovače u vrijednosti 338 miliona evra. Okvirni sporazum o razvoju i izgradnji ski-centra na području planine Klekovača predviđa izgradnju prvoklasnog ski centra u RS... Vlada RS ce putem resornih ministarstava obezbijediti logističku podršku za realizaciju projekta, kroz obezbjeđenje potrebnog zemljišta, dodjele koncesija, kao i relevantna odobrenja za korišćenje obnovljivih izvora elektricne energije i priključka na energetsku mrežu. Vlada će u saradnji sa opštinom Drinić usvojiti neophodne planske akte i izgraditi svu infrastukturu neophodnu za komercijalnu eksploataciju skijališta na Klekovaci. Predviđena je i obaveza Vlade RS da izgradi magistralni put do ski centra. Okvirni sporazum predvida dinamicki plan realizacije projekta do kraja 2016. godine, a početak radova je planiran 2012. godine.“


Ekoturizam

Ekoturizam je definisan kao oblik turizma zasnovan na prirodi. Opština ima optimalan geografski položaj, veliko prostranstvo šumskih ekosistema, ugodnu klimu, postojanje endemskih i ljekovitih biljnih vrsta, ekološki cistu prirodu, što se može koristiti kao adekvatna osnova za razvoj ekoturizma na ovom podrucju. Bitno je napomenuti da se na podrucju opštine Petrovac nalazi prašuma „Lom“, koja se odlikuje bogatstvom „biodiverziteta“ koji u interakciji sa životnom sredinom, citav prostor podrucja cini posebnim. Iako još uvijek nije razvijen ni ekoturizam ni turizam kao privredna grana, potencijali ove opštine mogu se koristiti za zadovoljenje potreba sa aspekta sporta i rekreacije.

Srnetica

Srnetica predstavlja kulturno naslede, nastalo pred sam pocetak I svjetskog rata, stoga trebamo obnoviti i otrgnuti od zaborava sve što se vezuje uz nju i vratiti ovoj varoši bar dio njenog nekadašnjeg sjaja. Nadajmo se da ce ponovo, u krilu Klekovače, biti života koji je tako nepravedno ugasilo vrijeme..

Nerazvijeno upravljanje otpadom

Na podrucju opštine Petrovac postoji deponija „Vaganac“, sa kojom upravlja i gazduje komunalno preduzece „Uzor“. Postojece odlagalište je djelimicno neodgovarajuce i pri kraju kapaciteta, a industrijski otpad se odlaže zajedno sa komunalnim. Pored navedene deponije, na podrucju opštine postoji i odreden broj manjih odlagališta. Otpad dijelom smješten na lokaciji odlagališta, ali i van njenih granica, jer je deponija ogradena. Gospodarenje otpadom je praceno problemima kao što su: odlaganje smeca ( nefunkcionisanje smecarnika u zgradama, neodgovarajuci broj kontejnera, slab odziv mještana na redovan odvoz smeca ), divlje deponije (vecina gradana je odbila da se ukljuci u organizovan odvoz smeca, pa se stvaraju divlje deponije u šumama, potocima i izvorištima pitke vode ) i odvoz smeca se na opštinsku deponiju se odvija saobracajnicom kroz naselje, a pranje ulica nije organizovano.

Solidno, ali nedovoljno snabdijevanje vodom

Stanovništvo Drinica je imalo nepovezan i nerazvijen sistem za koji nije postojala projektna dokumentacija, jer se radilo o seoskom vodovodnom sistemu koji se sastojao od nekoliko manjih nezavisnih sistema koji su služili za vodosnabdijevanje grupa potrošaca, a 2000-te godine pristupilo se izgradnji prve faze razvoja vodovodnog sistema Petrovca-Drinica. Planirani stambeni i javni sadržaji u obuhvatu urbanistickog plana Petrovac-Drinic snabdijevaju se vodom za pice u prvoj fazi vodovodnog sistema koji koristi vodu sa više lokalnih izvorišta (Ogradjenica, Mudinovac i Medenac). Voda sa ovih izvorišta je dosta dobrog kvaliteta. U buducnosti se mora posvetiti pažnja rješenju problema iznalaženja novih dodatnih kolicina pitke vode za opštinu Petrovac-Drinic.

Kanalizacija na samom početku

Prema planskoj dokumentaciji predviden je razdjelni (separatni sistem odvodnje oborinskih i fekalnih otpadnih voda (posebnim kolektorima se odvode oborinske i fekalne vode). Opština Petrovac kao investitor je u oktobru 2008 godine uradila projektnu dokumentaciju u kojoj je obradeno tehničko rješenje fekalne kanalizacione mreže mjesta Drinić. U samom Driniću ne postoje izgrađeni kolektori javne kanalizacije za odvodnju i tretman otpadnih voda. Problematika dispozicije otpadnih voda rješava se individualno (pojedinačno za svaki objekat) preko septičkih jama.

Jula mjeseca 2009 godine pristupilo se izgradnji I i II zone fekalne kanalizacione mreže u Driniću. Izgrađeno je oko 1 km fekalne kanalizacione mreže, i ugrađena su dva prečistaca tipa ACO Clara. Priključenje domaćinstava – krajnjih korisnika sistema nije izvršeno iz finansijskih razloga. Bilo bi dobro da se nastavi sa daljom izgradnjom fekalne kanalizacione mreže jer postoji vec isprojektovana tehnicka dokumentacija. Takoder bi bilo potrebno pristupiti izradi rješenja oborinskih voda jer one nisu upošte riješene i predstavljaju problem za puteve.

Loša putna mreža

Opština Petrovac ima lošu putnu mrežu jer je sa zapada povezana sa lokalnim putem Bos.Petrovac-Drinic, koji cini jedini izlaz – vezu za saobracajnice višeg reda. Ovaj lokalni put se odvaja od magistralnog puta Bihac - Jajce na Škrakića brdu (2,5 km) od Bos. Petrovca i glavna je i jedina naša saobraćajnica koja je bitna za razvoj naše opštine.

U slučaju Drinića prakticno se planira izgradnja novog naselja (sa inkorporisanjem postojeceg stanja u plan). Prioritet na putnoj mreži bi trebalo dati rekonstrukciji jedinog lokalnog puta Bos.Petrovac – Drinic jer nas on povezuje sa saobracajnicama višeg reda.

Nezadovoljavajuce stanje elektro-mreže i telekomunikacija

Elektro mreža u samom Drinicu je u dobrom stanju jer je od 2004.godine izvršena rekonstrukcija iste u proteklom periodu. Medutim, glavno napajanje elektricnom energijom dolazi iz opštine Bos. Petrovac preko J P „Slapovi na Uni“ Bihac Elektrodistribucija Bos. Petrovac i stanje ovog DV 20 (10) kV nije zadovoljavajuce i trebalo bi što prije izvršiti rekonstrukciju istog.

Stanje telekomunikacija nije zadovoljavajuce, odnosno riješeno je tako da postoje telefonske veze u obliku fiksne i mobilne telefonije. Opština je povezana sa Telekomom RS radio mrežom što nije trajno i kvalitetno rješenje. U narednom periodu bilo bi potrebno riješiti problem telekomunikacija.

Društvena infrastruktura


Nema predškolskog, solidno osnovno obrazovanje

U opštini Petrovac nije uspostavljen rad i djelovanje predškolskih ustanova, iako je za njih iskazana potreba. Djeca koja žive na području opštine Petrovac predškolsko obrazovanje stiču u vrtiću u Bos.Petrovcu, ali ipak najveći broj djece čuvaju roditelji, bake i dede, a ponekad i osobe koje su plaćene za taj rad.

Na području opštine uspostavljen je rad jedne osnovne škole, Osnovna škola ‘’Drinić’’, koja je formirana 2000/2001 god., kada je bilo upisano 72 učenika. Aktivnosti obrazovanja učenika pratio je niz poteškoća, ali uz razumjevanje lokalne vlasti i ŠG ‘’Oštrelj-Drinić’’ obezbjeđen je nastavni kadar i moderna oprema, kao i prevoz učenika i nastavnika iz Bos. Petrovca i Drvara.

Srednje i visoko obrazovanje je van opštine

U opštini Petrovac nije uspostavljen rad srednje škole, te najveci broj učenika školovanje nastavlja u Srednjoj mješovitoj školi Bos. Petrovac ili u neku od srednjih škola u Banja Luci. S obzirom da u školi ne postoji adekvatna baza podataka o djeci koja su upisala srednju školu, nije moguće tačno utvrditi broj mladih koji nakon završetka osnovne škole upisuju srednju. Pretpostavka je da nema djece koja nakon završetka osnovne škole, ne nastavljaju sa srednjim obrazovanjem.Srednju školu pohada 10 učenika u Bos.Petrovcu (po 4 u gimnaziji i ekonomskoj školi i 2 zanati) i 4 učenika u Banja Luci.

Opština Petrovac nema ni visokoškolskih ustanova. Ne postoje precizni podaci o broju upisanih ni diplomiranih studenata sa podrucja opštine. Prema podacima iz Doma zdravlja, postoji procjena da ima 45 studenata (23M/22Ž). Postoje inicijative za otvaranje odjeljenja Šumarskog fakulteta, Univerziteta u Banja Luci, koje bi bilo smješteno u Driniću ali još uvijek nisu preduzeti nikakvi konkretni koraci.

Zadovoljavajuća zdravstvena zaštita

U opštini Petrovac, primarnu zdrastvenu zaštitu stanovništva pruža JZU Dom zdravlja Drinic. Usluge bolnickog liječenja pružaju se u Kliničko-bolničkom centru u Banja Luci. Dom zdravlja kvalitetno zadovoljava potrebe stanovništva pružajući usluge porodične medicine, dječije medicine, službe hitne pomoći, stomatološke ordinacije i laboratorije.

Nedovoljno razvijena socijalna zaštita

Na podrucju opštine Petrovac, u okviru socijalnog sektora nije uspostavljen rad Javne ustanove Centra za socijalni rad, vec poslove socijalne zaštite obavlja služba za boracko-invalidsku i socijalnu zaštitu pri Administrativnoj službi Petrovac.
Isto tako, pomenuta služba obavlja strucne poslove u provodenju socijalne zaštite i socijalnog rada, te porodicne zaštite i djecije zaštite.

Nedostatak sadržaja iz oblasti kulture i sporta

Trenutno, u opštini ne postoji odredena kulturna institucija, niti prostorije namjenjene toj svrsi, kao ni zaposlene u toj oblasti. Kao kulturne institucije na podrucju opštine možemo izdvojiti školsku biblioteku i spomen-kucu palim borcima iz minulog rata, koja se nalazi u centru Drinica. U sklopu škole postoji univerzalna sala u kojoj opština i ostali gradani organizuju slavlja, promocije, predavanja i skupove. U istoj sali folklorni ansambl KUD ''Drinic'' drži svoje casove, što može biti osnov za dalji razvoj kulturnih sadržaja iz oblasti ocuvanja i promocije tradiicionalnih igara i obicaja, uz adekvatnu podršku u opremanju s odgovarajucim kostimima i muzickim instrumentima. U opštini ne postoji omladinski centar, ni Savjet mladih, mada pri Skupštini opštine postoji Komisija koja se bavi problematikom djece i mladih. Kulturne manifestacije koje se održavaju na teritoriji opštine Petrovac su ''Štraparijada'' i ''Lovacki kotlic''. Ovdje se izdvaja Štraparijada koja se održava svake godine u junu mjesecu u takmicenju povlacenja balvana pomocu konja. Postoji jedno sportsko udruženje, cije je osnivanje potpomogla opština. Nažalost, ne postoji sportski centar, nema sportskih klubova, niti sekcija. Ima jedno betonsko igralište sa višestrukom namjenom i jedan travnati fudbalski teren.

Civilno društvo- potencijal ili problem

Na podrucju opštine Petrovac postoji ukupno 11 registrovanih udruženja (nevladinih/neprofitnih organizacija), ali 10 udruženja je aktivno. Postojece organizacije rade na bazi volonterizma, te nemaju zaposlenih osoba na odredeno, niti na neodredeno vrijeme. Samo dvije nevladine organizacije (Crveni krst i Boracka organizacija) smještene su u objekte, dok ostale za svoj rad nemaju odreden prostor. Problemi u radu nevladinih organizacija su i tehnicka neopremljenost, nepohadanje kurseva i dalje usavršavanje, nestrucnost. Ne postoje elektronske (ni bilo koje druge) baze podataka, iako su pravno registrovani i postoje clanovi NVO.

Finansiranje za njihov rad se vrši iskljucivo iz opštinskog budžeta. Novcani grantovi NVO sa podrucja opštine su svake godine povecavani, ali rad NVO i njihova tehnicka ili neka druga osposobljenost je ostajala na istom nivou.

U decembru 2010. godine, potpisan je Sporazum izmedu nacelnika opštine, Skupštine opštine i NVO sa podrucja opštine o (su)finasiranju prijedloga projekata, koji bi omogucio vecu konurentnost, transparentnost i efikasniji rad NVO.

Nema lokalnih medija

U opštini Petrovac nema sopstvenih sredstava informisanja. Dnevne novine u prodavnice mješovite robe pristižu svakog dana autobuskom linijom Derventa-Krnjeuša. Nema radio-stanice. Od decembra 2010. godine poceo je da izlazi opštinski bilten ‘’Petrovacke vijesti’’, koji pruža gradanima informacije o zbivanjima u opštini u prethodnom mjesecu.

U izgradnji imidža i slike o opštini Petrovac, na Internetu, angažovana je jedna osoba (spoljni saradnik sa adresom u Banja Luci), kojoj se dostavljaju informacije o zbivanjima u opštini.

Na podrucju opštine dostupni su sljedeci televizijski kanali: RTRS, OBN, Pink i BHT1.

 

PEST analiza

Politička pitanja:

• politička nestabilnost na podrucju Zapadnog Balkana, dodatno naglašena ekonomskom krizom
• politička nestabilnost BiH, dodatno naglašena ekonomskom krizom
• proces pridruživanja EU
• integracioni procesi u zemljama Jugoistocne Evrope: prekogranicno otvaranje, saradnja na projektima od zajednickog interesa
• znacajan uticaj medunarodne zajednice na politicke i pravne tokove u BiH
• ulazak u proces reforme lokalne uprave i porast ocekivanja gradana
• snažan uticaj politickih struktura
na privredne tokove (privatizacija
strateških preduzeca,
obeshrabrivanje investitora na
tržištu kapitala)
• nepostojanje strategija razvoja ni na nivou BiH ni na nivou RS

Ekonomski uslovi:

• nepovoljni ekonomski trendovi u zemlji i okruženju
• pristupanje Zoni slobodne trgovine u jugoistocnoj Evropi (CEFTA), uz povecan pritisak na nekonkurentu domacu privredu
• loša privredna situacija: visoki troškovi poslovanja i finansiranja, loša investiciona klima
• visok nivo sive ekonomije
• raspoloživost razvojnih fondova Investiciono-razvojne banke RS
• raspoloživost finansiranja za razvojne projekte putem IPA fondova EU

Socijalni faktori:

• težak položaj ugroženih kategorija
stanovništva, dodatno pogoršan
ekonomskom krizom
• relativno niska obrazovanost
stanovništva u RS i BiH
• starenje stanovništva, odlazak mladih i visokoobrazovanih (odliv mozgova)
• propadanje i depopulacija sela,
• slab preduzetnicki mentalitet, pasivnost, demotivisanost
• nepripremljenost gradana novim strukturnim promjenama i zahtjevima tržišne privrede
• sve veci znacaj obrazovanja, kulture,
umjetnosti, sport za razvoj

Tehnološke promjene:

• sve veci znacaj znanja za privrednu
konkurentnost
• tehnološko zaostajanje, posebno u primjeni novih tehnologija
• porast znacaja obnovljivih izvora energije na regionalnom i globalnom tržištu
• novi ekološki, tehnološki i upravljacki standardi i norme
• potreba reforme obrazovnog
sistema u skladu sa zahtjevima
privrede i uvodenje koncepta
cjeloživotnog ucenja

Strateški fokusi


Niz je izazova, posebno onih ekonomskih, sa kojima se Drinic suocava u nadolazecem periodu. Po težini i ozbiljnosti izdvajamo sljedece privredne, društvene i ekološke izazove:
•Kako postici znatno viši stepen prerade šumskih resursa (drveta, ali i drugih resursa) i omoguciti stvaranje znatno vece dodatne vrijednosti nego što je to sada slucaj?
•Kako turisticki efektuirati jedinstvene prirodne potencijale?
•Kako prevazici nedostatak ljudi sa potrebnim kvalifikacijama i obrnuti trend smanjenja i starenja stanovništva?
•Kako pritom sacuvati prirodne resurse od nekontrolisane eksploatacije, s jedne strane, i kako zaštititi životnu sredinu od nesavjesnog tretmana otpada?

Analiza snaga, slabosti, mogucnosti i prijetnji - SWOT analiza

SNAGE
SLABOSTI
Veliko šumsko bogatstvo
•Ekološki cista sredina, nezagaden zrak i zemljište
•Kapaciteti primarne prerade drveta
•Povoljni prirodni uslovi za ski turizam, lovni turizam,
planinarenje i dr.
•Povoljni uslovi i mogucnosti za organsku proizvodnju, proizvodnju ljekovitog bilja, pcelarstvo, prikupljanje i preradu sekundarnih šumskih proizvoda
•Riješena prostorno-planska dokumentacija poslovne i industrijske zone
•Velik broj suncanih dana u godini i energija vjetra
•Jeftina radna snaga

•Nedostatak ljudskih resursa sa strucnim, menadžerskim i ostalim znanjima
•Nezadovoljavajuce stanje vodovodne i kanalizacione infrastrukture
•Loša saobracajna povezanost sa magistralnim putevima
•Gradsko gradevinsko zemljište potpuno u privatnom vlasništvu
•Nepostojanje javnog prevoza
•Slaba naseljenost, napuštanje sela i odlazak mladih
•Dominiraju proizvodi sa malom dodatnom vrijednošcu (nema finalizacije)
•Nedostatak organizovanog pristupa tržištu od strane drvopreradivaca
•Nedostatak organizovanog pristupa tržištu i samorganizacije poljoprivrednih proizvodaca
•Obrazovanje neadekvatno privrednim i razvojnim potrebama
•Nekvalitetna pokrivenost u oblasti telekomunikacija i interneta
Nedostatak ekološke svijesti i kulture kod stanovništva
PRILIKE
PRIJETNJE
Mogucnosti otvorenih tržišta: u regiji, Evropske Unije, Rusije i drugih velikih tržišta za plasman proizvoda
•Povecanje važnosti turizma, obnovljivih izvora energije i proizvodnje zdrave hrane u globalnoj ekonomiji
•Korištenje predpristupnih fondova EU za finansiranje razvojnih projekata
•Liberalizacija viznog režima otvara nove puteve za sticanje novih znanja, nove prilike za zarada i nove poslove
•Privlacenje investitora u drvopreradu i turizam

•Politicka nestabilnost, pravno-finansijski okvir i korupcija u BiH, odvraca strane i domace ulagace (nesigurnost za investitore)
•Obrazovni sistem neuskladen sa tržišnim i razvojnim potrebama
•Uticaj nepovoljne privredne situacije u zemlji na ekonomsko i socijalno stanje u opštini
•Necarinske barijere, standardizacija, sertifikacija, i dr., u regiji i u EU ugrožavaju konkurentnost domace privrede

Može se slobodno reci da je Petrovac-Drinic, kao opština, nastala skoro „sa ledine“. Nakon završetka rata, u Drinicu nije bilo ni zgrade opštine, ni bilo kakve urbane infrastrukture. Kuce su bile razrušene, putevi izolovani i cesto neupotrebljivi.

Bio je veliki izazov rješavati sve ove probleme. Uložena je ogromna energija i uradeno je mnogo. Ovo mjesto danas pocinje da poprima obrise malog grada. Dobar dio kuca je obnovljen, infrastruktura je unaprijedena, neki od javnih objekata izgradeni, neke privredne aktivnosti su vec zapocete, a neke su u izgledu da zažive.

Sada bi trebalo ici korak dalje. Pred Drinicem je novi izazov, ništa manji od prethodnog. Taj izazov je da se postigne da Drinic bude najuspješniji primjer male rubne opštine sa održivim razvojem. To znaci da se od lokalne zajednice cije stanovništvo malo stvara i skromno živi, stvori zajednica koja je stvaralacki orijentisana, koja stvara mnogo dodatne vrijednosti, od cega se dobro i bogato živi.

U skladu sa ovakvim pristupom, vizija razvoja projektovana je za narednih deset godina i predstavlja idealno zamišljeno stanje koje, punim ostvarenjem nove strategije razvoja, ostvaruje kljucnu promjenu o kojoj smo govorili.

Petrovac-Drinić 2020. godine - najuspješniji primjer male rubne opštine sa održivim razvojem.

Petrovac-Drinić 2020. godine vidimo kao najuspješniji primjer male rubne opštine sa održivim razvojem u RS i BiH, gdje se ekonomski razvoj zasniva na tehnološki naprednoj proizvodnji koja pametno koristi šumsko bogatstvo, na bogatoj turistickoj ponudi, dobroj infrastrukturi i ocuvanoj životnoj sredini.
Tako ce ljudi ove opštine obezbijediti kvalitetne uslove života, a novi kvalitet života u Drinicu ce zadržavati i privlaciti mlade, obrazovane i uspješne ljude.

Vizija razvoja do 2020. godine

Vizija ima dva glavna fokusa. Prvi, udarni fokus naglašava da se " ekonomski razvoj zasniva na tehnološki naprednoj proizvodnji koja pametno koristi šumsko bogatstvo, na bogatoj turistickoj ponudi, dobroj infrastrukturi i ocuvanoj životnoj sredini". Prije svega, potrebno je imati na umu da se težište privredne konkurentnosti u globalnoj ekonomiji pomjerilo se sa niskih cijena i raspolaganja prirodnim resursima na tehnološke sadržaje, kvalitet, dizajn, itd. Snažno povecanje udjela znanja u novostvorenoj vrijednosti je glavno obilježje novog doba - prelaza iz industrijskog društva u novu ekonomiju koja se još i naziva ekonomijom znanja (knowledge economy), uz sve izraženiji trend rasta ekonomije zasnovane na doživljaju (experience-based-economy) tj. turizma. Zasnivanje ekonomskog razvoja Drinica na tehnološki naprednoj proizvodnji koja pametno koristi šumsko bogatstvo i, uz to, na bogatoj turistickoj ponudi je, u stvari, korak u pravcu uklapanja u te globalne tokove. To je najsloženiji dio vizije koji nosi najvecu korist za Drinic, jer osigurava vecu ukupnu dobit, vecu dugorocnu konkurentnosti, vecu zaposlenost i viši životni standard stanovništva. Ovo se ne može ostvariti bez poboljšanja ljudskih resursa i ukazuje da je u Drinicu potrebno zapoceti sa izgradnjom savremenog sistema upravljanja ljudskim resursima, usmjerenog tako da stanovnicima obezbijedi sticanje znanja i vještina koja se mogu pretociti u dodatnu, novostvorenu vrijednost. Ovdje je, takode, neophodno usmjeriti pažnju na brojne ljude koji žive van svog zavicaja, ali sve druge, zainteresovane za ovo podrucje, koji, pored finansijskog kapitala, posjeduju i razlicita znanja, informacije i veze koje mogu biti mnogo važnije za razvoj opštine od novca sa kojima ti ljudi raspolažu. Ovakvim pristupom stvorice se bolje mogucnosti za dinamican razvoj zajednice, pogotovo u onim aspektima koji su za Drinic jedinstveni.

Drugi dio vizije je više okrenut poboljšanju ukupnog kvaliteta života u Drinicu. Buduci Drinic je doživljen kao mjesto gdje ce ljudi ove opštine obezbijediti kvalitetne uslove života, a novi kvalitet života u Drinicu ce zadržavati i privlaciti mlade, obrazovane i uspješne ljude. Pored snažne lokalne ekonomije sa mogucnostima kvalitetnog zapošljavanja, to znaci sigurno i zdravo okruženje, visok nivo kvaliteta svih javnih usluga, dobre mogucnosti za obrazovanje, dobar zdravstveni sistem. Samo na ovaj nacin se mladim, obrazovanim i uspješnim ljudima mogu stvoriti uslovi da ostaju i dolaze u Drinic, tu zasnivaju svoje porodice i tu žive i rade.


Vizija i strategija razvoja imaju kljucnu ulogu o ostvarenju ovakvog stanja i svi stanovnici opštine i svi oni koji su na neki nacin vezani za opštinu Petrovac-Drinic imaju odgovornost da takvom stanju doprinose u što vecoj mjeri.


KAKO ĆEMO TAMO STIĆI?


U strateškom pogledu, postizanje vizije zavisi od mjera podrške, programa i projekata rasporedenih na cetiri strateška cilja:

•Stvaranje povoljnih uslova za investiranje, povecanje konurentnosti i povecanje dodatne vrijednosti u preradi šumskih i drugih resursa

•Stvaranje povoljnih uslova za investiranje u turizam i efektivno korištenje tih investicija za razvoj lokalne privrede

•Razvoj ljudskih resursa i društvene infrastrukture

•Izgradnja kvalitetne infrastrukture i ocuvanje ekološki ciste sredine

STRATEŠKI CILj 1

Stvaranje povoljnih uslova za investiranje, povećanje konurentnosti i povećanje dodatne vrijednosti u preradi šumskih i drugih resursa

 

Ključni resurs opštine Petrovac-Drinić je šumsko bogatstvo. Međutim u privrednoj strukturi ove opštine dominiraju proizvodi koji imaju vrlo malo ugrađene dodatne vrijednosti (primarna prerada drveta). Ako želimo dinamican razvoj lokalne ekonomije i poboljšanje standarda života, poželjno je kontinuirano povecavati proizvodnju proizvoda s vecom dodatnom vrijednošcu, u odnosu na sadašnju proizvodnju primarnih proizvoda i niskovrijednih poluproizvoda i proizvoda. Kljucni instrumenti za podizanje dodatne vrijednosti su primjena znanja u proizvodnji, ulaganja u novu tehnologiju, kao i prodaja i distribucija zasnovanja na znanju o sadašnjim i potencijalnim tržištima i savremenim nacinima distribucije. Ono što je najvažnije je da svaki proizvodac uoci svoje konkurentske prednosti i potencijale, i razvije sopstvenu strategiju konkurentnosti i rentabilnosti na domacem, regionalnom, evropskom, pa i svjetskom tržištu, što, bez daljnjeg, znaci i povecavanje dodatne vrijednosti proizvoda.


Operativni ciljevi:

•Stvoreni povoljni uslovi za privlacenje investitora (poslovna zona, promocija i servis za investitore)
•Podstaknuto zapocinjanje niza novih privrednih aktivnosti u drvopreradi sa višom dodatom vrijednošcu, posebno onih naslonjenih na Drvokomerc
•Olakšano poslovno i tehnološko povezivanje poljoprivrednih proizvodaca sa preradivacima i kanalima distribucije

Projekti:

•Kompletiranje prostorno-planske dokumentacije
•Razvoj poslovno-industrijske zone Gromile
•Projekat promocije investicionih mogucnosti i servisa za investitore
•Podrškafinalizaciji proizvoda od drveta
•Podrška izgradnji pogona za proizvodnju peleta
•Podrška komercijalnom organizovanju poljoprivrednih proizvodaca
•Podrška uspostavljanju mini pogona za preradu poljoprivrednih proizvoda i ljekovitog bilja

STRATEŠKI CILj 2

Stvaranje povoljnih uslova za investiranje u turizam i efektivno korištenje tih investicija za razvoj lokalne privrede

Prirodne ljepote i prirodno bogatstvo na podrucju opštine Petrovac-Drinic su izvanredan potencijal za razvoj turizma. Kao što je u socio-ekonomskoj analizi vec spomenuto, na teritoriji opštine nalaze se mnogobrojni i raznovrsni atraktivni prirodni i turisticki prostori: planine Klekovaca, Srnetica, prašumski rezervat Lom itd. Medutim, ekonomska analiza je pokazala da turizam trenutno grana privrede koja nimalo ne utice na privrednu situaciju opštine, iako predstavlja znacajan potencijal.

Ono što je u ovoj oblasti potrebno postici da, ne samo domace, vec i medunarodno tržište doživljava ovo podrucje kao zanimljivu turisticku destinaciju s prepoznatljivim identitetom. Opština Petrovac-Drinic bi u turizmu trebalo da racuna na razlicite proizvode, izvedene iz bogate resursne osnove i strukture atrakcija, s ciljem da u turizmu bude zaposlena tokom cijele godine. Pored skijaškog i lovnog turizma za koje postoje odlicni uslovi mora se naglasiti da se svijet se sve više okrece zdravom životu i provodenju odmora u cistim, nezagadenim sredinama, sa zdravom hranom i svježim vazduhom. Drinic ima odlicnu osnovu za ravoj ovakvog turizma – ocuvanu netaknutu prirodnu sredinu. Moramo, takode, biti svjesni da blagostanje kroz turizam nije moguce ostvariti bez kvalitetne infrastrukture i znanja, obrazovanja i novih tehnologija, odnosno njihovog prenosa svim akterima u turizmu.

Razvoj turizma može pomoci i drugim dijelovima lokalne privede Drinica jer strucnjaci smatraju da se proizvodnja hrane najefikasnije može valorizovati u turizmu. Takode se, kroz tradicionalne specijalitete, odnosno hranu, brzo može steci afirmacija i dobra reputacija na širim tržištima, gdje bi strani gosti, mogli biti redovni kupci naših proizvoda, a time bi se otvorila mogucnost za dalju saradnju, prodaju i unapredenje domace poljoprivrede.

Operativni ciljevi:

•Stvorene osnove za skijaški, lovni i seoski turizam
•Povezana proizvodnja hrane sa turistickom ponudom

Projekti:

•Podrška razvoju turistickog centra Klekovača
•Podrška razvoju i promociji lovnog i seoskog turizma
•Stvaranje uslova za brendiranje gastronomske ponude (drinicki sir, basa, druga tradicionalna hrana i piće)


STRATEŠKI CILj 3

Razvoj ljudskih resursa i društvene infrastrukture

Osnovna razlika izmedu podrucja koja dinamicno napreduju i onih koja stagniraju ili nazaduju je u preduzetnickim sposobnostima i nivou znanja i tehnologije, koje ljudi na tim lokacijama posjeduju i koriste. Da bi se prirodni resursi na što bolji nacin iskoristili, potrebno je zapoceti sa izgradnjom savremenog sistema upravljanja ljudskim resursima, usmjerenog tako da stanovnicima obezbijedi sticanje konkurentih kvalifikacija i unapredenje znanja i vještina tokom cijelog života.

Ovdje se, prakticno gledano, radi se o znacajnom povecanju dostupnosti i kvaliteta znanja za pojedince i organizacije u opštini i, posredno, cvršcoj povezanosti unutar lokalne zajednice. Takode, radi se o izgradnji dobrog društvenog ambijenta i lokalnog kvaliteta života, kako u pogledu kulture i sporta, tako i u pogledu zdravstvene i socijalne zaštite. Realizacija ovog cilja obuhvata, s jedne strane, izgradnju infrastrukture za upravljanje znanjem i obrazovanjem, ukljucujuci tu i mrežu koja obuhvata sve Petrovcane i ljude zainteresovane za to podrucje i ovdje i u inostranstvu, koji mogu svojim znanjem i vezama doprinijeti razvoju Drinica. S druge strane, obuhvata intenziviranje rada ostalih društvenih djelatnosti, osim obrazovanja: kulture, sporta, zdravstvene i socijalne zaštite.

Operativni ciljevi:

•Obezbjedena prekvalifikacija i dokvalifikacija za deficitarna zanimanja, sa preduslovima za kontinuirano obrazovanje
•Uveden koncept upravljanja ljudskim resursima
•Osigurano stalno unapredivanje usluga zdravstvene i socijalne zaštite u periodu 2011-2016., u skladu sa razvojem opštine.
•Poboljšanje kulturno-sportskih sadržaja i društvenog života

Projekti:

•Program stipendiranja, prekvalifikacije i dokvalifikacija za deficitarna zanimanja, u skladu sa razvojnim potrebama
•Osnivanje djecijeg vrtica
•Umrežavanje i korištenje znanja i veza Petrovcana u zemlji i inostranstvu
•Uredenje i povecanje kapaciteta zdravstvene i socijalne zaštite u skladu sa razvojnim potrebama
•Izgradnja vatrogasnog doma sa dodatnom kulturno-sporstskom namjenom

STRATEŠKI CILj 4

Izgradnja kvalitetne infrastrukture i očuvanje ekološki čiste sredine

Povećanje konkurentnosti privrede i unapredenje kvaliteta života stanovnika opštine Petrovac-Drinic ne može biti ostvareno bez kontinuiranog poboljšavanja i ostalih uslova za život – prvenstveno po pitanju infrastrukture i zaštite životne sredine. To je zato što i zdrava životna sredina i dobra lokalna infrastruktura imaju direktan uticaj na kvalitet života ljudi, pa su obe ove oblasti integralni dio strategije razvoja opštine. Potrebno je posebno naglasiti da zaštita vodnih resursa i cistoce vazduha, upravljanje cvrstim otpadom i svi drugi vidovi zaštite prirode moraju biti uskladeni medusobno, s tim da svi strateški ciljevi moraju biti u skladu sa osnovnim principima zaštite prirodne i životne sredine. Ovo se isto odnosi i na razvoj komunalne, saobracajne, energetske i telekomunikacione i druge infrastrukture, koji bi trebao da bude uskladen i sa opštim strateškim ciljevima i medusobno.

Operativni ciljevi:

•Znacajno poboljšana saobracajna povezanost i stanje javnog prevoza do 2016
•Znacajno poboljšana energetska, telekomunikaciona i informaticka povezanost do 2016
•Znacajno poboljšana vodovodna i kanalizaciona mreža
•Unapredenje upravljanja otpadom i podizanje svijesti stanovništva o zaštiti životne sredine

Projekti:

•Rekonstrukcija i izgradnja prioritetne putne mreže (Asvaltiranje puta Škrakica brdo-Drinic, Asvaltiranje preostalih nekategorisanih puteva)
•Izgradnja dalekovoda visokog napona 10(20) kv Bos.Petrovac-Drinic
•Obezbjedivanje dodatnog vodosnabdijevanja
•Nabavka zemljišta i uspostavljanje komunalne infrastrukture za izgradnju kuca za individualno stanovanje
•Edukacija stanovništva o zaštiti životne sredine i unapredenje prikupljanja otpada

Priprema za implementaciju

Prve ozbiljnije analize (ne)uspješnosti implementacije lokalnih razvojnih strategija u Jugoistocnoj Evropi dovele su do nekih važnih preporuka kojima se treba osigurati djelotvornija i efikasnija implementacija strategije. Najvažnije od tih preporuka ugradene su u ovaj prijedlog strategije.

Prva preporuka odnosi se na stvaranje posebnog referata za strategiju razvoja pri kabinetu nacelnika opštine, odmah nakon usvajanja strategije. Osnovni razlog je osiguravanje efikasne implementacije i ažuriranja strategije razvoja. Vrlo je važno da svi akteri shvate da ce ova osoba svakodnevno brinuti o realizaciji cjeline strategije, ostvarujuci sljedece osnovne zadatke:
•promocija strategije i prioriteta (unutar opštinske uprave, unutar lokalne zajednice, prema najvažnijim potencijalnim partnerima i sufinansijerima izvan opštine...),
•razrada projektnih zadataka, prema dinamici pripreme projekata za realizaciju,
•osiguranje finansijske konstrukcije za realizaciju strategije/projekata,
•lansiranje projekata (izbor odgovarajuceg modaliteta angažovanja implementatora i modaliteta finansiranja, priprema podloga, ugovaranje...),
•koordinacija projekata i aktivnosti implementatora,
•dizajn sistema za monitoring i evalvaciju ostvarivanja strategije, stalna primjena i usavršavanje sistema
•priprema izvještaja o realizaciji strategije za nacelnika, partnersku grupu, skupštinu opštine... sa preporukama za poboljšanje implementacije,
•ažuriranje strategije (iz godišnje i višegodišnje perspektive)...

Druga važna preporuka je korišcenje partnerstva javnog i privatnog sektora za implementaciju projekata koji zahtijevaju veca sredstva (kakvih obicno nema u opštinskom budžetu), gdje se privatnom sektoru ulaganje isplati u odredenom roku i gdje su obje strane zainteresovane za efikasnu implementaciju. U strategiji razvoja a korišcenje ovog modaliteta implementacije i finansiranja preporuceno je u skoro svim slucajevima u kojima su se susreli navedeni uslovi. Pri ugovaranju ovakvih aranžmana posebno treba voditi racuna o odgovarajucoj raspodjeli rizika izmedu strana.

Treca preporuka tice se pravovremenog rezervisanja dijela sredstava planiranih iz opštinskog budžeta, u pravilu tokom pripreme nacrta budžeta za narednu godinu. Kako je za nekoliko projekata predvideno kreditno zaduženje opštine, posebno se preporucuje izrada analize kreditne sposobnosti opštine i programa višegodišnjeg finansiranja, najmanje za trogodišnji period.

Monitoring i evalvacija

Da bismo upravljali implementacijom strategije, kao i implementacijom projekata, moramo biti u mogucnosti da mjerimo stepen ostvarenja definisanih ciljeva i rezultata u odredenom vremenskom periodu, za šta nam služe objektivno provjerljivi indikatori.

Predloženi najvažniji okvirni indikatori za monitoring i evalvaciju realizacije Strategije razvoja a su:

•Rast privrednih investicija na podrucju opštine Petrovac-Drinic,
•Broj novih radnih mjesta u privredi (pratiti vezu sa stanjem nezaposlenosti),
•Rast dobiti preduzeca,
•Rast broja poslovnih subjekata na 1000 stanovnika,
•Rast prosjecne plate,
•Rast udjela obrazovanog stanovništva (sa srednjim, višim i visokim obrazovanjem)
•Rast pokrivenosti teritorije i stanovništva komunalnim uslugama,
•Rast zadovoljstva gradana e ukupnim kvalitetom života.

Kancelarija za razvoj ce pracenjem definisanih indikatora kontrolisati ostvarenje ciljeva, tako što ce prikupljati i analizirati podatke potrebne za njihovo dokazivanje u okviru aktivnosti pracenja implementacije strategije i izvještavanja o implementaciji, ažuriranja strategije, kao i u okviru monitoringa i evalvacije projekata.

Ažuriranje strategije

Strategija je fleksibilan instrument koji treba redovno ažurirati radi prilagodavanja promjenama u okruženju. Preispitivanje i ažuriranje komponenti strategije izvodi se selektivno, tako da se obicno vizija razvoja ne mijenja tokom odabranog strateškog perioda, strateški ciljevi se preispituju i po potrebi revidiraju nakon tri godine realizacije strategije, dok se ostale komponente preispituju i, prema potrebi, ažuriraju na godišnjem nivou. U sljedecoj tabeli data je neka vrsta podsjetnika i kalendara za godišnje ažuriranje strategije razvoja:

Komponenta
Opis i podloge za godišnje ažuriranje
Kada se ažurira
Napomena
Socio-ekonomska analiza
(radi se u bitno skracenoj verziji)
•Pratimo i publikujemo odabrane ekonomske i socijalne indikatore i važne trendove (demografski, tržište rada, ekonomski pokazatelji po granama i vrstama poslovnih subjekata, stanje poljoprivrede...).
Stanje poslovnog okruženja možemo pratiti putem standardizovanog anketiranja ili fokus grupe

Pocetak u aprilu (kada su obradeni svi podaci za prethodnu godinu), završetak (publikovanje) u junu Za ovaj posao vrlo je važno razraditi proceduru i usaglasiti razmjenu podataka sa izvorima podataka (Zavod za zapošljavanje, Fond PIO, Poreska uprava...)
Revizija operativnih ciljeva •Vrednujemo u kojoj su mjeri ostvareni i da li su još validni. Ako ostvarenja nisu blizu ocekivanih, analiziramo uzroke i, po potrebi, intervenišemo u aktivnostima (projektima) i/ili u samim ciljevima.
Reviziju izvodimo na osnovu pracenja realizacije programa i projekata, s jedne strane, i uocenih bitnih promjena u okolnostima
Juni-juli
Dobro je da se za reviziju operativnih ciljeva i projekata iskoristimo potencijal Partnerske grupe
Revizija projekata Vršimo na osnovu:
•Iskustva stecenog kroz realizaciju projekata
•Rezultata i preporuka realizovanih projekata
•Uocenih promjena i novih potreba
Revidiranih operativnih ciljeva.
Avgust-septembar
 
Godišnji operativni plan implementacije, sa projektnim formularima •Utvrdujemo prioritete za narednu godinu
•Revidiramo/kompletiramo projektne formulare / projektne zadatke za prioritetne projekte
•Pravimo i usaglašavamo finansijski plan
Kompletiramo plan implementacije
Septembar-oktobar
Ažuriran plan od druge polovine oktobra ide na javnu raspravu, zajedno sa budžetom.
Pracenje i vrednovanje realizovanih i tekucih projekata Izvodimo na osnovu:
•Plana implementacije
•Razradenih projektnih formulara / projektnih zadataka (ocekivanih rezultata)
•Izvještaja o realizaciji projekata (projektne dokumentacije)
•Pokazatelja o ostvarenim efektima (npr. podaci o uvozu i izvozu, podaci Zavoda za zapošljavanje...)
Pratimo prema dinamici realizacije projekata i izvještavanja.
Vrednujemo (dajemo ocjenu ostvarenja i analiziramo razloge) u prvoj polovini marta.
O rezultatima pracenja i vrednovanja izvještavamo Partnersku grupu, nacelnika i skupštinu, u sklopu godišnjeg izvještaja o radu.
 

word dokument verzija strategije

 

 

na vrh

 
 
made by SiZ